✦ Sərdar məscidi İrəvan qalasında yerləşən və şəhərin ən qədim ibadətgahlarından hesab edilən dini-memarlıq abidəsi olmuşdur. Mənbələrdə məscidin XVI əsrdə inşa edildiyi göstərilir. Onun təməlinin qoyulması İrəvan qalasının salındığı dövrlə əlaqələndirilir.

✦ Məscidin memarlıq quruluşu Azərbaycan dini memarlıq üslubunun xüsusiyyətlərini əks etdirirdi. Kompleksin daxilində ibadət zalı ilə yanaşı, dini tədris və ictimai fəaliyyət üçün nəzərdə tutulmuş əlavə otaqlar da olub. Sərdar sarayının yaxınlığında yerləşdiyi üçün “Sərdar məscidi” adlandırılırdı.

✦ İrəvan xanlığı dövründə (1747-1827) məscid həm dini mərasimlərin, həm də ictimai toplantıların keçirildiyi əsas ibadət mərkəzlərindən idi. XIX əsrdə şəhər çar Rusiyası tərəfindən işğal edildikdən sonra məscidin istifadəsinin məhdudlaşdırıldığı və müəyyən dövrdə hərbi ehtiyaclara uyğunlaşdırıldığı göstərilir. Alman tədqiqatçı Avqust fon Haksthauzen 1843-cü ildə İrəvanda olduğu vaxt məsciddən silah anbarı kimi istifadə edildiyini qeyd edir.

✦ XX əsrin əvvəllərində şəhərin memarlıq irsinə ciddi zərər vurulmuş, məscidin ilkin memarlıq quruluşu və bədii elementləri tam şəkildə günümüzə çatmamışdır. Sərdar məscidi hazırda fiziki mövcud deyil. Onun barəsində məlumatlar tarixi təsvirlər, səyyah qeydləri və arxiv materialları vasitəsilə sonrakı nəsillərə ötürülmüşdür.

✦ 2006-cı ildə son qalıqları da dağıdılmış və yerində yaşayış kompleksi salınmışdır.